Dikkat, ilgili uyaranları seçme ve bu uyaranlara odaklanabilme yeteneğidir. Dikkat sayesinde, kendimizi önemli uyarıcılara yönlendirip sonuçta tepki verebiliriz. Bu zihinsel beceri son derece kritik bir öneme sahiptir ve günlük yaşamımızın ayrılmaz bir parçasıdır. Dikkat, günlük eylemlerimizin neredeyse tamamında kullandığımız karmaşık bir süreçtir. Araştırmacılar ve bilim insanları, uzun vadeli çalışmalar sonucunda dikkatin tek bir süreç olmadığını, aslında bir dizi alt süreçten oluştuğunu belirlemişlerdir. Bu sınıflandırmaya göre dikkat şu bölümlere ayrılabilir:
Uyarılma: Yorgun ya da enerjik olduğumuzdaki aktivasyon seviyemiz ve uyanıklık seviyemizle ilgilidir.
Odaklanmış Dikkat: Dikkatimizi bir uyarıcıya odaklama kabiliyetimizle alakalıdır.
Bölünmüş dikkat: Aynı anda farklı uyaran ya da eylemlerle ilgilenebilme kabiliyeti
Seçici Dikkat: Belli bir uyarıcı ya da eylemle dikkati dağıtan başka bir uyarıcı olduğu halde ilgilenebilme kabiliyetidir. Değişen Dikkat: Dikkat odağını iki ya da daha fazla uyaran arasında değiştirebilme kabiliyeti.
Sürdürülen Dikkat: Bir uyarıcı ya da eylemle uzun süre ilgilenebilme kabiliyetidir.
Beyinde dikkat etme süreçleri oldukça geniş bir ağa sahip ayrıca beynin birçok farklı alanı dikkat sürecinde aktif rol oynar. Öncelikle Dikkat ağı, beyindeki dikkatin dağılmadan bir konuya odaklanmasını ve dikkatin gerektiği gibi kaydırılmasını kontrol eder. Yine beynin farklı bölgeleri arasındaki iletişimi ve koordinasyonu sağlar.
Dikkat, üst bilişsel işlevlerle de bağlantılıdır. Planlama, problem çözme, karar verme ve bilgi işleme gibi süreçler, dikkatle ilişkilidir ve dikkatin bu tür işlevleri desteklediği düşünülmektedir. Görsel dikkat, görsel bilgilerle ilgilidir ve görsel uyaranlara dikkatin odaklanmasını içerir. Beyindeki görsel korteks, görsel bilgilerin işlendiği ve görsel dikkatin yönlendirildiği önemli bir bölgedir.
Dikkat süresi, bir kişinin bir ürün veya reklam gibi pazarlama uyarıcısına ne kadar uzun süre boyunca odaklandığını gösterir. Nöropazarlama, bu dikkat süresini ölçerek, tüketicilerin belirli uyarıcılara ne kadar ilgi gösterdiklerini anlamaya çalışır. Nöropazarlama, reklamcılıkta reklamın içeriğini, görsel tasarımını ve sunumunu optimize etmek için dikkat süresi verilerini kullanabilir. Bu sayede reklamlar daha etkili hale gelebilir. Ürün geliştirme aşamasında, ürünün tüketiciler açısından daha dikkat çekici hale getirilmesi ve mağaza içi deneyimi iyileştirmek amacıyla, nöropazarlama dikkat süresi verilerini kullanarak ürünlerin mağaza içinde nasıl konumlandırılacağına ve nasıl sergileneceğine dair stratejiler geliştirebilir.
Referans:
Psikolog Merve Altındağ
Soysal, A. Ş., Yalçin, K., & Can, H. (2008, January). Bilişsel Psikoloji Kapsamında Yer Alan Dikkat Teorileri. In Yeni Symposium: psikiyatri, nöroloji ve davraniş bilimleri dergisi. Cerrahpasa Tip Fakultesi Psikiyatri Klinigi Vakfi.
Doğutepe Dinçer, E., & Karakaş, S. (2008). Nöropsikolojik Dikkat Testleri Arasındaki İlişkilerin Modellenmesi. Klinik Psikofarmakoloji Bulteni, 18(1).
Etiketler: #nöropazarlama, #beyin, #nörobilim, #dikkatsüresi