Ayna Nöronlar Nedir?
Bir diğerinin ağladığına şahit olduğumuzda neden aynı duyguları biz de paylaşıyoruz? Bir arkadaşımızla mutfakta vakit geçiriyorken aniden arkadaşımız parmağını kestiğinde neden sanki bizim parmağımız kesilmiş gibi tepki veriyoruz? Hollanda Sinirbilim Enstitüsü’ndeki araştırmacılar, sıçan beynindeki deneyimi paylaşma alanlarını incelediler. Sıçanların beyni incelediğinde, başkalarının acısını gözlemlediklerin de sanki kendileri o acıyı deneyimliyormuş gibi aynı hücrelerin harekete geçtiği bulundu. Bu arada ‘’ayna nöronların’’ aktivitesi olmadan, bir diğerinin acısı paylaşılamaz. Birçok psikiyatrik bozukluk empati eksikliği ile karakterize olduğundan, başkalarının duygularını paylaşmanın sinirsel temelini bulmak ve bir hayvanın başkalarının duygularını ne kadar paylaştığını değiştirebilmek, empati ve bu bozuklukları anlama yolunda heyecan verici bir adımdır.
Ayna Nöronlar Nasıl Keşfedildi?
Bu bulgu, gözlemleyen sıçanın diğer sıçanın duygularını paylaştığını göstermektedir. İnsanlarda empatinin temelini oluşturduğu düşünülen bölge olan singulat korteksin karşılık gelen kayıtları ve gözlemlenen sıçanlarında, singulat kortekstlerindeki nöronların aktive ettiği bulundu. Daha sonra araştırmacılar, bir ilacın enjeksiyonu yoluyla singulat korteksteki hücrelerin aktivitesini baskıladılar. Sonuç olarak farelerin aktivite olmadan donmadığı gözlemlendi. Çalışma, gizemli psikopatolojik bozukluklara ışık tutuyor. “Aynı zamanda bize empatinin, başkalarının duygularıyla hissetme yeteneğinin, evrimimizde köklü olduğunu gösteriyor. Empatinin temel mekanizmalarını sıçan gibi hayvanlarla paylaşıyoruz.
Tüketici Tercihleri Yönünden Ayna Nöronlar
Bir insanın ayna nöron aktivitelerini çalışma prensibine hakim olmak psikolojik bozukluklar, yeni medya yöntemleri, markaların ürün oluşturma biçimlerini etkileyecektir. Ayna nöronların aktivitesi ve sosyal medya kullanımı arasında güçlü bağlantılar söz konusu olabilir. Kullanıcılar ürünleri daha çok duygusal ayna nöronları harekete geçirdikleri takdirde satın alma eğiliminde olabiliyorlar. Özellikle gündelik yaşamda gerek sosyal medyada gerek yaşam alanlarında tüketim alışkanlıklarımızda değişimler meydana geliyor. Birçok sosyal medya platformlarında pazarlamacılar kitleleri ‘’İnfluence’’ edebilecek fenomen yadanon-fenomen kişiler ile çalışma yürütüyor. Örneğin; doğum gününü kutlayan bir ‘’İnfluencer’’ anlaştığı markanın kıyafeti hakkında tanıtım yaparken özel hissettiğini ve ayrıcalıklı hissettiğini gerek kullandığı mimikler ile gerekseçtiği cümleler ile kullanıcıları etkileyebiliyor. Burada ve birçok farklı alanda ayna nöronların davranışlarımız, seçimlerimiz ve kararlarımız üzerindeki etkilerini görebiliyoruz. Beyin araştırmalarından edindiğimiz bilgi ve kaynakların ışığında daha güvenilir yöntemlerle hareket etmeye ve yenilikler oluşturmaya başlıyoruz.
Referans:
Psikolog Merve Altındağ katkıları ile,
“EmotionalMirrorNeurons in theRat’s Anterior CingulateCortex”. Maria Carrillo, Yinging Han, Filippo Migliorati, MingLiu, ValeriaGazzola, ChristianKeyser. CurrentBiology doi:10.1016/j.cub.2019.03.024